ziekenhuis architectuur

Ziekenhuis architectuur gezien door iNeX architecten

Ziekenhuis architectuur (en architectuur in de zorg in het algemeen) betreft op zijn zachtst gezegd complexe structuren. Een beknopte combinatie van vorm en functie; van maatschappelijke behoefte en culturele nuance. Ze zijn een integraal onderdeel van elke samenleving op aarde. En toch verschilt de architectuur van deze gebouwen enorm van land tot land. Ondanks dat bestaat er een set van vereisten die hen verenigen.

Zoals de slagaders van een lichaam een complex web van functies vormen, ontwikkeld gedurende miljoenen jaren om de doorgang van bloed tussen de organen te stroomlijnen; zo is het ziekenhuis voortdurend in ontwikkeling om optimaal rendement van zorg mogelijk te maken.

FOCUS OP FUNCTIONALITEIT VAN HET ZIEKENHUIS

Ten aanzien van het ontwerpen en bouwen van zorginstellingen kan gesteld worden:
“Het is van vitaal belang dat de functionaliteit van het ziekenhuis de focus van het ontwerpproces blijft. Om een ziekenhuis succesvol te laten opereren, moeten elk aspect van het ontwerp worden beschouwd. “De lay-out is van invloed op de gezondheid van een patiënt, niet in de laatste plaats omdat de tijd vaak een kritische factor is in de zorg voor een patiënt.”

Het ontwerp van een ziekenhuis speelt een beslissende rol in haar ‘energie-efficiëntie’ en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties. Voor de zorg-professionals zal de mate van dagelijkse functionaliteit van de werkplek ook invloed hebben op de kosten van de instelling. Overal waar iNeX architecten betrokken was bij projecten in de gezondheidszorg, heeft zij dit denkproces in de afgelopen jaren steeds belangrijker zien worden. De wereldwijde economische neergang en toenemende milieu-eisen zorgen dat energie en financiën – zonder effect op de kwaliteit van de behandeling – centraal staan.

FYSIEKE VERSCHIJNING VS FUNCTIONELE LAY-OUT

Als het gaat om architectuur lijkt de fysieke verschijning van een ziekenhuis op het eerste gezicht in betekenis te verbleken bij het belang van haar functionele lay-out. Studies hebben echter aangetoond dat het exterieur en interieur van een ziekenhuis een enorm effect op het genezingsproces kunnen hebben. De esthetiek zet de toon waarop mensen de architectuur en het gebouw ervaren. Als deze patiënten, personeel en bezoekers zich goed laten voelen, des te beter de genezing en het werkproces.

DE INVLOED VAN ARCHITECTUUR OP PATIENT EN PROFESSIONAL

Ons verdiepen in de gezondheidszorg doet ons begrip van het belang van visuele genezing en healing environment architectuur groeien. In het verleden werd het ziekenhuis vooral gezien als een door techniek of wetenschap geleid instituut. Dat gold ook voor de architectuur: Hoe wetenschappelijker het eruit zag, des te beter het ziekenhuis.
We hebben inmiddels geleerd dat precies het tegenovergestelde geldt voor de omgeving waarin mensen zich goed voelen. Ziekenhuizen zijn altijd een plaats van intense druk, traumatische ervaringen en bezorgdheid geweest. De indruk welke een ziekenhuis maakt op haar patiënten kunnen een groot verschil maken in het genezings- en herstelproces.

HEALING ENVIRONMENT

Door de architectuur van het ziekenhuis te baseren op een zgn. ‘Healing Environment’ wordt een bijdrage geleverd aan het gevoel van ondersteuning welke niet kan worden onderschat. Zonder een omgeving die het gevoel van comfort en ondersteuning bij de patiënt aanmoedigt, zal het psychologisch herstel onder de maat blijven. De ‘Healing environment’ die probeert een tegenwicht te bieden aan de perceptie van trauma en lijden waarmee patiënt en zorgprofessional dagelijks geconfronteerd worden, vereist een complex detailniveau ten aanzien van elk aspect van ziekenhuis architectuur.

ZIEKENHUIS ARCHITECTUUR & CULTUUR

Ook culturele aspecten spelen een grote rol in ziekenhuis architectuur. Het veranderen van de inrichting alleen volstaat niet. Ziekenhuis architectuur vereist een bijna instinctief begrip van de unieke behoeften van de nieuw te ontwikkelen omgeving. De geschiedenis van de cultuur is daarbij van groot belang en moet weerspiegelen in de omgevingservaring, voor zowel patiënt als zorgprofessional.

Hoewel elk ziekenhuis hetzelfde doel dient is het onjuist te veronderstellen dat ziekenhuizen allen functioneren volgens een identieke structuur. In Zuid-Amerikaanse landen schrijft de cultuur voor dat een hele familie bij hun geliefde in het ziekenhuis kan blijven. In Europa en Noord-Amerika wordt de behandeling en verpleging exclusief door artsen en verpleegkundigen uitgevoerd en is bezoek daarnaast niet zelden strak geregeld. De ziekenhuis ervaring wordt hierdoor in de Zuid-Amerikaanse landen meer als thuiszorg ervaren. Het vinden van evenwicht in ziekenhuis architectuur die voorziet in een culturele maatwerk-layout en een goed functionerend medisch instituut faciliteert, is dan ook zeker niet gemakkelijk.

HET ZIEKENHUISGEBOUW & TECHNOLOGISCHE ONTWIKKELING

Moderne ziekenhuis architectuur vraagt ​​om een ​​gebouw dat zich kan aanpassen aan nieuwe technologische ontwikkeling. De rol van technologie in de gezondheidszorg is in de laatste decennia verveelvoudigd. Ziekenhuis architectuur wordt daardoor geconfronteerd met een doorlopende verandering in het ‘machine-park’; het verwijderen van het overbodige enerzijds en de integratie van nieuwe innovaties aan de andere kant. Moderne ziekenhuis architectuur vraagt ​​om een ​​gebouw dat zich kan aanpassen aan elke nieuwe technologische ontwikkeling. In wezen moet een ziekenhuis voortdurend klaar zijn om te groeien, te veranderen en nieuwe dimensies op te zoeken.

De huidige trend is het creëren van een helende omgeving die zowel emotioneel als functioneel ondersteunend is. De vraag is in welke richting de ziekenhuis ontwerp hierna zal gaan. Zeker t.a.v. het functioneel ontwerp zal een denkproces blijven plaatsvinden zoals dat als integraal onderdeel van alle architectuur projecten plaatsvindt.

Het ontwerp van medische instellingen van vijftig jaar geleden erbij pakken en professionals van toen vragen de ziekenhuis architectuur heden ten dage te voorspellen, zou vrijwel onmogelijk geweest zijn. Op dit moment is de trend naar het ziekenhuis te gaan en daar de minimale hoeveelheid tijd door te brengen. Als deze trend doorzet, zal dat invloed hebben op de hoeveelheid ruimte die een patiënt toebedeeld krijgt. Het is moeilijk te zeggen wat precies de reden hiervan is, maar feit is dat de gemiddelde duur van het verblijf in het ziekenhuis gestaag verminderd is, in het afgelopen decennium. Of dit te danken is aan een stijging van de zorgkosten alleen of een verhoging van de succesvolle behandeling van de patiënt is niet duidelijk, maar het is een trend die meer impact voorziet voor de ziekenhuis architectuur in de komende generaties.

Misschien wel de meest belangrijke overweging voor ziekenhuis architectuur is dat wellicht sommige aspecten meer voorspellend vermogen vereisen dan anderen; echter álle aspecten zullen in harmonie met elkaar moeten functioneren; zoals de organen van het lichaam synchroon met elkaar moeten functioneren.