woonzorg architectuur

Woonzorg architectuur

In de afgelopen eeuw werd de woonzorg (verpleging & verzorging) vooral gezien als een functioneel probleem, wat zijn weerslag had op de architectuur. Men was ervan overtuigd dat ouderen en chronische patiënten verzameld moesten worden in bejaardenhuizen en verpleeghuizen. Er werd overwegend vanuit het ziekenhuismodel naar woonzorg gekeken. Inmiddels is dat veranderd waardoor de zorg-opgave steeds meer een architectonisch probleem wordt: De architect die het verschil maakt in de manier waarop mensen die (intensieve) zorg nodig hebben, hun leven doorbrengen en beleven. Woonzorg vanuit een zinvolle visie.

WOONZORG TOT 1980: DE ZIEKENHUIS-BENADERING

De eerste verpleeghuizen die dankzij de AWBZ (1968) gebouwd konden worden, waren nog niet geopend of er kwam al kritiek. Deze kwam vooral voort uit de vergelijking met het gewone ziekenhuis. Was een verpleeghuis daarmee wel vergelijkbaar? Die vraag hing natuurlijk samen met het denken over het functioneren van het verpleeghuis. Wat waren haar taken? En op welke manier zou het verblijf de patiënt ten goede komen? Behandeling bleef in het verpleeghuis beperkt tot pogingen de patiënt te reactiveren waarbij deze desalniettemin het grootste deel van de tijd in bed doorbracht.

WOONZORG VANAF 1980: HET WOONCONCEPT

Ook voor de huisvesting van ouderen hield men lang vast aan indeling op basis van de mate van zorg-behoeften en de daaraan gekoppelde specifieke woonvormen. Het resultaat was ‘woonzorg’ in de vorm van een veelheid aan bejaardenhuizen waarbij een 24/7 zorgbehoefte werd verondersteld.
Mede door verbetering van de gezondheidszorg is er inmiddels sprake van een veel betere levensverwachting voor ouderen. Mede daardoor ontstond de noodzaak het beschikbare geld anders te besteden en inmiddels heeft de oudere het imago van 24-uurs zorgbehoevende van zich af geschud en is hij of zij een ‘woonconsument’ als ieder ander geworden. Voor verreweg de meesten is zorg bijzaak en slechts een betrekkelijk kleine groep heeft verpleeghuiszorg nodig. Zo is een systeem van zorg op maat ontstaan en daarmee de behoefte aan toegepaste architectuur omdat woonvorm en zorgbehoefte van ouderen niet meer rechtstreeks gekoppeld zijn.

WAT IS WOONZORG ANNO 2016?

Woonzorg omvat alle voorzieningen waarin het aanbod van wonen en zorg gescheiden wordt. Het houdt in dat cliënten zelf voor hun woonruimte zorgen (al dan niet m.b.v. een woonzorgvoorziening) waarbij ambulante ‘zorg op maat’ geleverd wordt. Tenslotte worden ook servicefaciliteiten op maat geboden (maaltijden, klussen, etc). De essentie van woonzorg is een contractuele scheiding tussen wonen, zorg en service.

WOONZORG ARCHITECTUUR TOEGEPAST

T.a.v. woonzorg is een grotere behoefte aan architectuur ontstaan waarin huiselijkheid, wonen en welzijn centraal staat. Woonzorg architectuur die kleinschalig wonen in optima forma biedt waarbij bewoners door een goede samenwerking tussen familieleden, buurtbewoners en vrijwilligers, zorg krijgen die hen helpt het leven zoveel mogelijk voort te zetten zoals zij gewend zijn. Woonzorg binnen het idee van een huiselijke omgeving die evt. onderdeel uitmaakt van een groter zorgcomplex of zelfs een groep woningen in een wijk die bijvoorbeeld een gezamenlijke binnentuin delen. Dit spreekt vrijwel iedereen aan.

Door de woonzorg architectuur te bieden die ervoor zorg draagt dat de woningen aan de buitenzijde niet afwijken van een ‘gewone’ bungalow en iedere woning van een eigen adres en eigen ingang voorziet, verkrijgt de hulpbehoevende bewoner een groter gevoel van zelfstandigheid.


Meer informatie over Healing Environment
Meer over woonzorg op nationaalkompas.nl